دو صفحه از "اطلس اقوام غیرپشتون" توسط آکادمی علوم

در قسمت این صفحه نوشته اند که زنان هزاره به غیر از سر تمام بدن شان خالی از "موی" [مو] می باشد.

اکادمی علوم افغانستان کتاب اطلس اقوام غیرپشتون را جمع کرد

منبع بی بی سی

در پی ابراز خشم هزاره‌ها نسبت به انتشار کتاب "اطلس اتنوگرافی اقوام غیرپشتون"، اکادمی علوم افغانستان گفته که این کتاب را جمع کرده است.

عتیق‌الله خوشی‌وال، عضو علمی و رئیس اداری این اکادمی روز دوشنبه، ۲۹ جوزا/خرداد به بی‌بی‌سی فارسی گفت که از عرضه این کتاب به بازار جلوگیری شده است.

کتاب اطلس اتنوگرافی اقوام غیرپشتون اخیرا از سوی اکادمی علوم چاپ شده و بخشی از آن به معرفی قوم هزاره اختصاص یافته است.

در روزهای اخیر هزاره‌ها نسبت به این بخش کتاب به شدت اعتراض کردند و مطالب آن را "اهانت‌آمیز" و غیرقابل قبول خواندند.

محمد محقق، عضو مجلس نمایندگان و رهبر حزب وحدت اسلام مردم افغانستان روز گذشته در یک نشست خبری گفت که در این کتاب به قوم هزاره صفت‌های "لجوج، کینه توز و دروغگو" نسبت داده شده و نوشته شده که هزاره ها "بین خود دشمنی عمیق دارند و اکثرا با هم در جنگ و جدال اند".

به گفته آقای محقق هزاره‌ها در کتاب اطلس اتنوگرافی اقوام غیر پشتون، "رافضی" خوانده شده اند.

"این کتاب به بازار عرضه نشده، منتهی در اکادمی در بین دانشمندان توزیع شده و دوستان متوجه شدند که بعضی اغلاط در کتاب وجود دارد،... کمیسیون در باره آن کار می‌کند. رئیس اکادمی دستور داده که کتابها جمع شود"

عتیق الله خوشی وال

اما آقای خوشی‌وال می گوید: "این کتاب به بازار عرضه نشده و تنها در اکادمی در بین دانشمندان توزیع شده و دوستان متوجه شدند که بعضی اغلاط در کتاب وجود دارد،... کمیسیونی در باره آن کار می‌کند. رئیس اکادمی دستور داده که کتابها جمع شود."

به گفته آقای خوشی‌وال، "این کمیسیون در باره مطالب و مضامینی که در این کتاب راجع به اقوام غیرپشتون چاپ شده، کار می‌‌‌کند و آن را مورد بررسی قرار داده است."

این مقام اکادمی علوم در باره مطالب چاپ شده در مورد هزاره‌ها در این کتاب توضیح نداد، اما گفت: "بعد از تصمیم و کار این کمیسیون ما می‌توانیم بگوییم که در این کتاب چه نوشته شده است."

عتیق‎الله خوشی‌وال تاکید کرد: "اکادمی علوم هیچ کاری نمی‌کند که خلاف منافع ملی کشور ما باشد. هر کاری که از آدرس اکادمی علوم خلاف منافع کشور ما باشد، اکادمی علوم طبعا آن را تحت پیگرد قانونی قرار می‌دهد."

در حالی که آقای خوشی ‌وال می گوید این کتاب وارد بازار نشده است اما اخیرا نسخه‌هایی از این کتاب در دسترس شماری از افراد قرار گرفته و واکنشهای تند شخصیتهای سیاسی و فرهنگی هزاره را برانگیخت.

آقای محقق نویسندگان این کتاب را متهم کرد که زمینه جنگ داخلی پس از خروج نیروهای خارجی در سال ۲۰۱۴ میلادی را فراهم می کند.

او همچنین آنها را متهم به راه اندازی "تصفیه حساب قومی" در اکادمی علوم کرد.

این در حالی است که پیش از این انتشار جلد اول دایره المعارف آریانا از سوی اکادمی علوم نیز جنجالهای گسترده ای را به دنبال داشت.

در بخشی از این دایره‌المعارف آماری در باره درصدی اقوام افغانستان آمده و در آن پشتونها ۶۲ درصد، تاجیکها ۱۲ درصد، هزاره ها ۹ درصد و ازبکها ۶ درصد جمعیت افغانستان خوانده شده است.

نمونه كلام شايق جمال

 

نمونه كلام شايق جمال

ذره از علم و هنر خورشيد تابان ميشود

مور اگر عرفان بياموزد سليمان ميشـود

خاك بي مـقدار را عــلم هــنر زر ميكـند

سنـگ زير تربت لعل بدخــشــان ميــشـود

مــرد بـــي تــعــليــم مــاند در حجاب انزوا

زن زپهلوي تمدن مـرد مــيــدان مـيــشــود

باع گل بي سرپـــرستي زود گــردد خـارزار

شوره زار از تربتي روزي گلــستان ميشود

كي نهـال جــهــل دارد جــز نــدامت حـاصلي

هــركــه شــد مــحـروم علم آخر پشيمان ميشود

راخت وآسايشي گرهـست در علمست وبـس

آدم بـي عــلــم در دنيــا پــريشــان ميــــشـود

كي بود تـنها بـه دنـيـا تـيـره روز وبــــيـوقــار

خـانه عـقـبـاي جاهـل نيز ويـران مــيشـــود

گر بگـريد طـفل امروز زار از جـور اديب

اشــك او فــردا يـــاقــوت مـرجـان مـيـشـود

چارپا را نيز شايق چشم و گوشي داده اند

در حقيقت هر كه علم آوخت انسان ميشود

درسول اکرم (ص)نصیحت

درسول اکرم (ص)نصیحت

یوه سړی له رسول اکرم (ص) څخه نصيحت او پند غوښت .

رسول اکرم (ص) ورته وفرمایل:(که درته ووایم منې یې؟)

سړی وویل:هو.

رسول الله (ص) وفرمایل:(که ویې وایم منې یې؟)

سړی وویل: ولې نه.

رسول الله (ص)وفرمایل:(منې یې؟)

سړی وویل: څنکه یې نه منم؟

پیامبر (ص) له درې ځله ټینګار او پام اړونې وروسته ورته وویل:(دهر کار اراده چې درې وکړه،لومړی یې نتیجه وسنجوه .که دې ولېده چی نتیجه ېی ښه ده،ویې کړه او که دې ولېده چې کوږوالی لری مه یې کوه.)

خوشحال خان خټک

خوشحال خان خټک دشهباز خان خټک زوی،دپشتو ژبی پياویر شاعر لیکوالی ملی مشراو لارښودو. په (1022)هجری قمری کال دپښتو نخوا په سراکړې کېزېږېدلی و. په(1100)هجری قمری کال ېی د(۷۸)کلونه په عمر له دې نړې سترگی پتی کړی دې. خوشحال خان په نظم او نثر کې زیات شمېر آثار لیکلی دې چه دبېلگې په توگه ېی د اشعارو کلیات دستارنامه فراقنامه او نورو نومونه اخستلی شو.

به هر کجا بروم آسمان همین رنگ است ؟

 نوشته ی: انتظار

بحث من این روز ها و شب ها این است که غرب چی ارزش های دارد که ما شرقی ها را ذوق زده میکند تا هرگونه عذاب و رنج را تحمل نماییم و بیاییم و پناهنده شویم. وقتی اینجا آمدیم بعد باز هم هم چشمی ها و رقابت های کور و تعصبات افغانستانی خویش را به رخ یکدیگر بکشیم. مگر ما چی وقت ظرفیت انسانی خود را در خود ما تقویت خواهیم کرد؟ ما نیاز به چگونه فرهنگ داریم تا کمی رفتن را یاد بگیریم و ایستا نمانیم؟ شرقی یا غربی؟ چه فرهنگی ما را انسان تر می سازد تا بخشی از کره زمین را جایی برای زندگی انتخاب کنیم نه زنده ماندن؟ مگر ما افغانستانی ها به ویژه هزاره ها تاچی زمانی آواره مدام خواهیم بود؟

ساعت های تمام این شب ها بحث می کنیم که ما هزاره ها چرا اصلاح نمی شویم و چرا نمیتوانیم حتی وقتی غرب می آییم ، از اینجا فقط ساختمان های شیک، موتر های شیک و فیشنی و لباس های پر زرق و برق را یاد میگیریم تا نوع نگاه غربی ها به زندگی یا شیوه زندگی کردن و منفی ها و مثبت های شان را؟ چرا ما از این جوامع تمدن و پیشرفت و سیستم خوب دولت داری ، همسایه داری، خانه داری و حتی مرغداری و جنگل داری خوب را یاد نمیگیریم و چرا عادات ناپسندیده و اعمال نا انسانی و سیاست های غلط شان را نقد نمی کنیم؟ یا آنچنان غرق و هضم این تمدن میشویم که بیشتر به یک مصرف کننده خنثی تبدیل می شویم و یا یک منتقد کور که هیچ درک درست و علمی از هر دو تمدن نداریم تبدیل می شویم؟ میخواهم این روز ها درک خودم را از وضعیت هر دو جامعه به یک نتیجه قابل قبول برسانم. میخواهم این بحث ها مرا به اهدافم و آینده ام کمک کند؟ آیا شما نیز چنین نمی خواهید؟ مگر نمی خواهید بیایید غرب و پناهنده شوید؟ باز هم سوال این است بیاییم یا نیاییم؟ بنویسید تا بصورت جمعی به یک نتیجه حد اقل در فضای مجازی برسیم حتی اگر نتوانیم در خیلی موارد یک سان فکر کنیم؟

مثلا در شهر های را که تا هنوز سفر کرده ام ،یکی میگوید که چرا جاغوری ها در جنگ بهسود کمک نکردند ودیگر شکایت دارد که بهسودی ها در موضوع کویته دخالت نمی کنند که در کویته بیشتر جاغوری ها زندگی میکنند؟ یک تاجیک میگوید که هزاره ها هیچ با آنان زیاد رفت آمد نمی کند و کار و زندگی مصروف غرب را بهانه میکند. یک پسر پشتون از این میرنجد که پدرش هنوز بعد از 25 سال زندگی در غرب همصنفی ازبک تبارش اش را نمی گذارد که به خانه شان دعوت شود چون دختر جوان روی گیر دارد.ما کجا روان هستیم ببخشید؟