بازشناسی نقش زنان افغانستان در مبارزات آزادیخواهی زنان

تجربه ها در شمار زیادی از کشورها نشان می دهند که جنبش زنان از کرکتر های متفاوت فکری و سیاسی تشکیل شده است. به بیان دیگر زنان صرف نظر از موقعیت اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و نگره های فکری خویش در یک ائتلاف، جنبش های گسترده اجتماعی را به میان آورده اند و در راستای به دست آوردن حقوق برابر و برابری جنسیتی به نام یک گروه اجتماعی که منافع مشترک دارد، دغدغه های خویش را مطرح کرده و بی عدالتی ها را به چالش کشیده اند. زنان باید با درک این که دارای خواسته ها و منافع مشترکی اند که تنها با همبسته گی و درک شعوری از موقعیت فرودستانه شان در برابر سیاست ها و شیوه های فرادستانه جامعه پدرسالار به پیروزی و تحقق می رسند، جنبش زنان را سامان دهند. در این شکی نیست که زنان بنابر وابسته گی های طبقاتی و نژادی به گروه های مختلف با منافع متفاوت صنف بندی می گردند ولی با وجود همین تفاوت ها در جنبش های برابری خواهی، آرمان های مشترک می یابند و در نتیجه برای دریافت راه حل متحد می گردند. از آن جایی که زنان یک گروه اجتماعی اند نه طبقه، برخی پژوهشگران بر این باور اند که تعریف مشخصی از منافع و جایگاه آنها صرف با تعریف از جایگاه اجتماعی آنها که ناشی از ستم جنسیتی می شود، دشوار است. درحقیقت همین امر سبب پراگنده گی در ارائه دیدگاه منسجم و موجب دریافت متفاوت در راستای تعیین درجة تبعیض جنسیتی و ستم اجتماعی می گردد.

عامل تاریخی شی واره گی و شی انگاری زنان در حوزه اقتدار مردانه ریشه در استبداد تاریخی، خشونت سیستماتیک و ساختاری، انگاره های دینی و اسطورة تاریخی قدرت مردانه دارد. جنگ و فرهنگ جنگ، بی امنیتی، شقاوت های تاریخی، بنیادگرایی دینی، محدودیت های اجتماعی و تفکر سنتی مسلط مردانه، عواملی اند که بیشترین آسیب ها را بر زنان وارد می نمایند. در عین حال، دولت های پدرسالار و حوزه های قدرت که بیشتر با اشتراک مردان شکل گرفته اند، به زن و موقعیت او نگاه ابزاری دارند. جدا از سایر مولفه ها، حقوق زنان، سوژه به شدت سیاسی است و در نتیجه در تقابل با سیاست های پدرسالارانه جوامع قرار گرفته و در تقابل با قدرت و تفکر سیاسی حاکم و نهاد های بازتولید کننده آن عملا امکان تبارز نیرومند نمی یابند از این رو کسب حقوق زنان در یک فرایند برابری طلبانه صرفا می تواند در متن یک کارزار فراگیر سیاسی و اجتماعی معنا و مفهوم بیابد.

مبارزات و اندیشه های کسانی چون ماری ولستون کرافت، ویرجینیا ولف، کلارا زتکین، سیمون دوبوار، جولیا کریستوا و یا به سخن دیگر مبارزات برابری خواهی موج های سه گانه فمینستان در طول تاریخ موجب تغییرات بنیادین در زنده گی زنان غرب و سامان بخشی هنجارهای مبارزه گردیده است. در بیشتر کشورهای جهان مبارزات زنان با تظاهرات عمومی، راه اندازی گفتمان های اجتماعی در حوزه عمومی، تشکیل حزب ها و گروه ها از لایه های مختلف جامعه شکل گرفته است. تظاهرات زنان در امریکا در روز هشتم مارچ سال 1857 میلادی یا همین روز در سال 1917 میلادی برای به دست آوردن حقوق مدنی و سیاسی و برابری جنسیتی، و در فرجام به رسمیت شناختن روز همبسته گی زنان در سال 1977 میلادی از سوی سازمان ملل متحد نشانه های گویای این مدعا اند. تاریخ جنبش های زنان نشان می دهد که زنان روشنفکر دارای برخاستگاه های گوناگون اجتماعی با آفرینش تیوری های سیاسی جنبش های زنانه، در تعمیم تجارب مبارزاتی زنان نقش به سزایی داشته اند.

و یا پایه گذاری نهاد جدید "زنان سازمان ملل متحد" در سال 2010 میلادی نمادی از تاثیر گذاری نهاد های مدنی، جنبش های زنان و حمایت سیاست مداران زن از کشورهای مختلف و پذیرش نهادینه ساختن جنبش های برابری طلبانه زنان در ساحت جهانی می باشد.

همبسته گی زنان به معنای همسویی نگرش های متفاوت سیاسی- اجتماعی آنان نیست؛ بلکه بیشتر همصدایی آنها علی رغم تفاوت ها در ایجاد برابری و حقوق مساوی در ساختارهای جامعه و تبعیض ستیزی است. بدون شک روش های متفاوت و یافته های ناهمسان در متن یک جنبش وجود دارند. ولی این تفاوت ها در رویکرد ها و هنجارها کمتر می توانند مانع همصدایی زنان در جنبش های رهایی بخش گردند. در جنبش های زنان، استراتیژی های متفاوت با دورنمای مشابه تبارز می یابند و در آن، زنان سکولار، مذهبی، زنان مدرن و سنتی با وجود تعلقات سیاسی ناهمسان و نگره ها و دغدغه های متفاوت در کنار هم می ایستند و در برابر پیوسته گی مردانه و نهاد های تحکیم حاکمیت آنها که بیگمان غیرعادلانه است، قرار می گیرند.

ادامه مطلب در وبلاگ شهرنوش...

عایشه: چهره یک زن افغان

فرانک مجیدی: پیش از این در این وبلاگ، پست‌هایی با عناوین «عکس‌هایی که جهان را تکان دادند» نگاشته شده. باور دارم عکس روی جلد این هفته‌ی تایم، می‌تواند یکی از همان عکس‌ها گردد. این عکس از آن عایشه، زن خجالتی و ۱۸ ساله‌ی افغانی است. عایشه ازدواج ناموفقی در سنین کودکی داشته و توسط خانواده‌ی همسرش آزار می‌دیده، او از خانه‌ی شوهر فرار می‌کند اما دادگاه(!) طالبان رای به بریدن بینی و گوش‌های او در قبال گناه بزرگش بخاطر نجات جان بی‌ارزش زنانه‌اش می‌دهد! برادر شوهر عایشه او را محکم نگاه می‌دارد، شوهرش ابتدا گوش‌ها و سپس بینی او را می‌برد. حالا عایشه این‌طور زندگی می‌کند، این صورت کنونی زنی ۱۸ ساله است. می‌بینید، بدون آرایش هم سخت زیباست!
حادثه‌ای که بر سر عایشه آمده، مربوط به سال‌های قدرت طالبان در افغانستان نیست، این حادثه، همین سال قبل رخ داده. این به عقیده‌ی عایشه، و به درستی، بخاطر سازش دولت افغانستان با طالبانی‌هاست. عایشه در حال که صورت آسیب‌دیده‌اش را لمس می‌کرد گفت: «این کاری است که آن‌ها با من کرده‌اند. چطور می‌توانیم با آن ها صلح کنیم؟»
در ماه جون، کرزای صلحی ضمنی با طالبانی‌ها کرد، «تام مالینووسکی» ، یک دیده‌بان صلح، در این‌باره با کرزای ملاقات کرد. کرزای اما اولویت را به زنده نگاه داشتن می‌دهد تا رعایت حقوق‌ انسانی افغان‌ها. مالینووسکی اظهار کرد: «کرزای از من پرسید کدام‌یک مهم‌تر است؟ حفاظت از حقوق یک دختر برای رفتن به مدرسه، یا نجات زندگیش؟» این‌طور که به نظر می‌رسد، آقای کرزای قرار است مردم افغانستان را به قیمت بریده شدن گوش، بینی، انگشتان، دست و پا بالاخره جوری زنده نگه دارد! این مصالحه، به حق، زنان افغانی را بخاطر امنیت و زندگی‌شان نگران می‌سازد.
اما درباره‌ی این عکس، که توسط عکاس اهل آفریقای‌جنوبی، جودی بایبر، گرفته شده خبرنگار «تایم» می‌خواست ابتدا از امنیت جانی عایشه پس از چاپ این عکس مطمئن شود. عایشه دقیقاً می‌داند با چاپ این عکس، سمبل دردهای زنان افغان بخاطر آسیب‌های طالبان خواهد شد. او اکنون در مکانی سِرّی و تحت محافظت زندگی می‌کند. قرار است عایشه برای جراحی ترمیمی به آمریکا فرستاده‌شود. همچنین «تایم» بخاطر آثار ترسناک این تصویر تکان‌دهنده بر کودکان عذرخواهی کرده‌است. با این وجود، کسی چندان به کودکان افغان فکر نمی‌کند که با خطر رفتن پایشان روی مین دست به گریبانند، و احتمال دارد هم‌بازی‌هایشان را با دست و پای قطع شده ببینند، و این‌که این تصاویر چه آسیب‌های روحی مخربی بر آن‌ها وارد می‌آورد. تایم این عکس را به مثابه یکی از هزاران اسناد افشا شده در سایت ویکی‌لیکس می‌‌داند که در حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان رخ داده‌است، چرا که این عکس، ترکیبی است از حقیقت تأثر انگیز و بینشی بر چگونگی زیستن در سرزمین افغانستان و پی‌آمد تصمیماتی است که با دروغ و پنهان‌کاری اتخاذ می‌شود.
شخصاً این عکس را برابر با میزان انسانیت دنیایی که در آن می‌زییم، می‌دانم. چیز رنگی و شادی وجود ندارد. مسلماً عایشه، تنها یکی از قربانیان سبعانه نگری و کوته فکری و خشک‌مغزی ایدئولوژی طالبانی است. گمان نمی‌برم این تنها صورت دفرمه شده توسط طالبان باشد و خوشبین نیستم که هزاران انگشت و دست و پا و سر بریده نشده، روی خاک افغانستان نیفتاده باشد. اگر از این تصویر با بی‌تفاوتی «شکر خدا برای ما اتفاق نمی‌افته»، «بی‌خیال، خودم این‌قدر بدبختی دارم» بگذریم، یا بگوییم «این‌که چیزی نیست، آمریکا صد برابر بدترش رو کرده تو افغانستان» یعنی چیزی از روان بیمار طالبان، در ما هم هست، فقط بروز نیافته. هر جنایتی حتی علیه یک تن، توسط هر کس انجام شود، جنایتی علیه تمام بشریت رخ داده. تحمل وحشی‌گری و مصالحه و سکوت، راهی را برای ایجاد هزاران داستان تراژیک دیگر باز می‌گذارد و اگر تنها در سکوت ناظر این ماجراها باشیم، عین همدستی در جنایت است. قصد «تایم»، آزار بیننده و چنگ زدن بر وجدانش است، و قصد من از نشر این مطلب، آزار شماست! صورت کنونی عایشه را فراموش نکنید، دختری که بدون هیچ آرایشی، هنوز هم سخت زیباست. این مطلب را، هرگز فراموش نکنید!
منبع:
http://1pezeshk.com/archives/2010/07/%d8%b9%d8%a7%db%8c%d8%b4%d9%87-%da%86%d9%87%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%db%8c%da%a9-%d8%b2%d9%86-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86.html

قاب عكس از "راي زنان"

نوشته: فرشاد فرزاد

دعوتنامه نمايشگاه اي بدستم رسيد ، بازش ميكنم ، مي خوانم نمايشگاهي به است از جنس دوم (زنان نصف اجتماع)، بي ترديد به گوشه اي پرتش كردم، چرا زنان ؟
از جايم بلند ميشوم دو قدم دور تر دهن دروازه وزارت خارجه ايستاده ام. كسي صدايم ميزند " بصير سيرت است" دو روز بعد نمايشگاه را فراموش نكني؟!

بجواب گفتم نه عزيز حتمآ ميايم .
"يادم آمد، من وعده كرده بودم كه حتمآ يك روزي آثارعكاسان افغان را خواهم ديد. در كتابچه يادداشتم نوشتم كه نمايشگاه عكس "راي زنان" واقع هنرستان ملي كه از روز شنبه 15 حوت آغاز و تا 23 حوت 1388 ادامه دارد.
هنرستان ملي جايي است كه همه هنر مندان افغان در آن جا آثارشان را به نمايش گذاشته اند ، جاييكه تا هنوز از چشم ها دور است و عده اي كمي مردم از نمايشگاه هنرستان ملي ديدن مكنند.
در صالون كوچك سخنراني جريان دارد . زنان و مردان در كنار هم، آنهم به مناسبت هشتم مارچ روز همبستگي زنان گرد آمده اند.
مسوول هنرستان ملي در رابطه با تاريخچه عكاسي صحبت ميكند و در ادامه از بصير سيرت ميخواهد تا در مورد نمايشگاه معلومات ارايه نمايد.
بصيرسيرت عكاس جوان كه سالها در رابطه با هنر عكاسي كار كرده است ميگويد: اين نمايشگاه به كمك مالي موسسه همکاری های تخنیکی آلمان، پروژه ادغام و شامل سازی جندر(GTZ-GM) و صندوق انکشافی ملل متحد برای زنان (UNIFEM)برگزار شده است. همكاري هاي بي مثال اين موسسات به ما روحيه جمع آوري عكس هاي را داد كه سالهاست جامعه مرد سالار افغان مشاركت سياسي زنان را در انتخابات ملموس ندانسته و امروز با ديدن عكسها با اين نتيجه خواهيد رسيد كه زنان در واقع بخش عظيم از تمام راي دهندگان سراسر افغانستان اند كه با تجمعات خود نشان دادند كه زنان ميتوانند در قدرت و حكومت مرد سالار به حيث شخصيت هاي بارز و تاثير در همه تصميم گيري هاي ملي و بين المللي از حقوق انساني خود و همه جوامع افغاني دفاع نمايند.

نمايشگاه توسط سفير آلمان ، نماينده وزارت اطلاعات و فرهنگ، نماينده پارلمان افغانستان و نمايندگان كميسيون مستقل انتخابات ، جي تي زيد ، و يوان اف ام افتتاح ميشود.

نمايشگاهي بنام "راي زنان" گرچه در افغانستان تازه نبود اما اندوخته هاي زنانه ي زنان افغان كه با مشت هاي گره خورده، پشت صندوق هاي راي منتظر انتخاب ديده ميشوند ، شگفت آور است.
فضای کوچک اتاق‌ها به سرعت پر می‌شود و بازدیدکنندگان خارجی و داخلی را غرق تابلوعکس‌هایی می‌کند که با سلیقۀ خاص هنرمندان عکاس افغان، بر دیوارهاي هنرستان قرار گرفته‌اند. برخی‌ها در سکوت به تماشا پرداخته‌اند و برخی دیگر حیرت‌زده از دیدن تصاویر و عده‌ای هم با لبخندهای تلخ و نگاه‌های مضطربی، تابلوها را می‌بینند، گویا رشتۀ ارتباطی ازقدرت زنان كه در زندگی‌شان متبلور است را در لابه‌لای تصاویر می‌یابند.
من روحيه بسياربدي را نسبت به زنان داشته ام ، انگار كه اين نمايشگاه مسير ديدم را تغيير داده و من شفته ديدن عكس ها ميشوم .
احساس می‌کنم، جغرافیای نفرین‌شده‌ای که جنگ و خشونت را در دامان خود پرورانده و همۀ تار و پودش با درد و رنج گره خورده، چاره‌ای جز این برای ساکنانش نمی‌گذارد؛ فرار، رجعت به تخیل و سر دشمنی با هر آن‌ چه بوده و هست، گذاردن.
مردم ما عقدۀ نداشتن‌های زیادی را تجربه کردند. تاریخ‌مان تاریخ عقده است و حالا متبحرترین خودسانسوری‌های جهان، در این جا یافت می‌شوند.
چیزی که حتا عکس‌ها راویان خوبی برای آنند. روایتی که هر بار با بعضی از این عکس‌ها و به مناسبت‌های خاصی برایم بازگو شده بودند. روزی به بهانۀ محو خشونت علیه زنان و روزی دیگر به بهانۀ صلح و صدها بهانه‌های این‌چنینی دیگر.اما این بار عکس‌های "راي زنان" بر ديوار هاي نفرين شده دست مرد هاي مثل من با رنج‌های طولانی و خوشی‌های شاید ناپایدارشان، زندگی‌هایشان و جامعه‌شان که اکثراً برتافته از فرهنگ و رسوم متفاوت جامعۀ افغانی است و همین مجموعه متمايز ترين كه باصد وده تابلو با هزاران روایت بر دیوارها لرزه بر اندام هر بیننده‌ای خواهد افگند و این سؤال را در ذهن هر فردی تکثیر خواهد کرد که بر افغانستان چه می‌گذرد؟ و زنان در كجايي اين جغرافيا مورد خشونت ، تجاوز و زندان ديوار هاي آهنين ساخته پراخته مردان نشده اند قرار دارند ؟
در دل آرزو می‌کنم، ای کاش این عکس‌های زیبا، اما تأثرانگیز، از بطن افغانستان دیروز می‌بود و امروز، تنها زنده شدن خاطرات تلخ گذشته، اما افسوس.
شكي نيست كه عكاسان افغان دست آورد خوبي نداشته اند اما امروز اين عكاسان كه از طرف موسسات بين المللي داخلي و خارجي كمك ميشوند شهكاري هاي را كرده اند كه اين نمايشگاه يكي از دست آورد هاي مهم براي نشان دادن حضور سياسي زنان است.خانه فيلم و عكس كابل كه توسط بصير سيرت بنيان گزاري شده تا هنوز چندين نمايشگاهي معتبري را در افغانستان برگزار كرده است .
آثاري اين نمايشگاه توسط عكاسان چون: بصير سيرت ، ذكيه مرادي ، حبيبه صادقي ، عادله غزل، نجيب فرزاد ، رضا يمك ، برات باتورو رضا ساحل گرفته نمادين اما از چهار ولايت افغانستان (كابل ، مزارشريف ،هرات و جلال آباد) جمع اوري شده اند.
جاي بسا اميد هست كه اين نمايشگاه در ولايات افغانستان انتقال داده شود تا زنان از ديدن اين عكس ها درس قوي تر بر اساس عظم راسخ براي حضور بيشتر شان را در انتخابات پيشروي در سال روان داشته باشند.

عكس هاي بصير سيرت

برنامه آموزشی برای زنان افغان در آمریکا

برنامه برای زنان انتروپرونر و یا همان کارآفرین و نوآوران دوباره برای زنان افغان در آمریکا اعلام شده است. دختران و زنان افغان می توانند به این فرصت استثنایی درخواست هایی شان را تا مهتلی که در وب سایت رسمی این سازمان به نشر رسیده است بفرستند.
برای اطلاعات بیشتر لطفا در سایت رسمی و یا اینجا بیشتر بخوانید.

اعتراض به حضور کمرنگ زنان در کابینه جدید

شماری از زنان فعال در نهادهای مدنی و مدافع حقوق زنان، به حضور کمرنگ زنان در کابینه جدید حامد کرزی اعتراض کرده، می گویند که رییس جمهور به وعده های خود در قبال زنان عمل نکرده است. حامد کرزی روز شنبه 23 تن از اعضای کابینه جدیدش را به مجلس نمایندگان معرفی کرد، كه در آن، تنها یک زن به عنوان وزیر امور زنان پیشنهاد شده است. حسن بانو غضنفر که در کابینه پیشین به عنوان وزیر امور زنان کار کرده، در کابینه جدید نیز به این پست از سوی رییس جمهور معرفی شده است.

با این حال، زنان معترض به نمايندگي از نهادهای مدنی، حقوق بشری و برخی نمایندگان مجلس، می گویند در حالی که پیش از معرفی اعضای کابینه جدید، حامد کرزی وعده داده بود که حداقل سه تا چهار زن را به عنوان وزیران پیشنهادی به مجلس نمایندگان معرفی خواهد کرد، اما تنها به نقش "کلیشه ای و سمبولیک" یک زن در کابینه جدید اکتفا کرده است.داکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان روز گذشته در نشستی با جمعی از زنان فعال گفت با آن که در قانون اساسی و کنوانسیون های بین المللی که از سوی دولت افغانستان نیز به امضا رسیده به مساله سهمگیری زنان در نهادهای تصمیم گیری تاکید شده است، اما آقای کرزی و اطرافیانش اراده لازم به تقویت نقش زنان ندارند. خانم سیما سمر می گوید بر اساس قانون اساسی تمام شهروندان افغانستان به شمول مرد و زن حق مساوی دارند و زنان در انتخابات گذشته نشان دادند که علاقمند تقویت روند دموکراسی و سهم گیری فعال در عرصه های بازسازی و آوردن صلح در کشور هستند. ادامه مطلب...