آینده سبز، منافع جمعی

فریادهای بی صدا
گلوی تر می خواهند
گریه سر دادن ها
چشم کور 
گام های بی خیال
پای برهنه
آینده ی سبز
منافع جمعی

فعالیت مدنی در کشور من

ناچارم بنویسم،

بنویسم به آنانی که در آشفته بازار افغانستان ناآگاهانه همه چیز را با هم می آمیزند و با افتخار می پندارند که درست می پندارند. حال آن که پندارشان ویرانگر و بنیان کن است.

به ویژه به دوستانی می نویسم که هنوز بر این تصمیم پافشاری شدیدی دارند که "می توان در کنار فعالیت مدنی، کار سیاسی هم کرد". در هیچ جای جهان این چنین نیست. ای روشنفکران و قلم بدستان و نویسندگان و زایندگان اندیشه، به زبان ساده، "به لحاظ خدایتان نه، به لحاظ فرزندان تان، کشور را ناآگاهانه به خاک و خون نکشانید."

سیاست را نمی توان با جامعه مدنی و صلح یکجا کرد. صلح و جامعه مدنی اصلاح گر دولت و سیاست اند. دست به کار سیاسی زدن در این گیرودار انتخابات و پول به دست آوردن درست مانند وکیلان، وزیران، مافیای سیاسی و اقتصادی کشور است. با یک نامزد انتخاباتی کنار آمدن و به نفعش تبلیغات کردن و پول به دست آوردن یعنی همان فروختن مردم، روسپی گری جامعه مدنی-سیاسی و بعد سالها افسوس خوردن به اینکه چرا رئیس جمهور چنین می کند و چنان نمی کند.

جامعه مدنی ما آغشته به اندیشه ی پول، شهرت و مقام است. جامعه مدنی کشورم پیش از اینکه بوی خون افراد بیگناه را حس کند، بوی پول سیاست زده را می شنود و به سویش خیز برمی دارد. این جمع می گویند "باید واقعگرا، پراگماتیست، ریالیست و عملگرا بود، نه آرمان گرا و بلندپرواز". به سخن دیگر، آنها ادعا می کنند که "خوب، واقعیت این است که همه پول می دزدند، رای مردم را می فروشند و با سرنوشت بازی می کنند؛ پس، من هم باید پول بدزدم، رای مردم را بفروشم و با سرنوشت ها بازی کنم." جامعه مدنی کشور من می پندارد که پول واقعیتگرایانه است و ارزش های انسانی آرمانگرایانه. من می گویم پس چرا اگر این قدر واقعگرا هستی، همیشه دم از دنیای آرمانی و آرمان شهری می زنی؟ اگر نمی توانی در جامعه مدنی فردی سالم و سازنده باشی، کاری هم برای ویرانگری اش نکن.

فعالان جامعه مدنی کشورم از رهگذر فعالیت ها و فرصت های مدنی برای لابی گری سیاسی استفاده می کنند. فعالان جامعه مدنی کشورم بارها به من گفته اند "این قدر بلندپروازی نکن. واقعیت و حقیقت این است که تو به پول نیاز داری و بدون پول نمی توانی زنده بمانی." من هم پاسخ داده ام "مگر جامعه مدنی چیزی به جز از آرمانگرایی و بلندپروازی است؟ همه تلاش تان برای جامعه برابر، از میان بردن تبعیض، زنانه و مردانه بودن یکسان و برابر، حقوق اقلیت ها و ... چیزی به جز از آرمانگرایی برای رسیدن به دنیایی بهتر نیست؟"

در کشور من، جامعه مدنی و جهان سیاست در هم آمیخته شده اند به گونه ای که دومی همیشه می چربد. زندگی در جامعه مدنی کشورم یعنی زندگی در دنیای خیالی. اما بسیاری ها هستند که در دنیای خیالی، به تعبیر واقعگرایان کشورم، زندگی می کنند و اندیشه های پراگماتیستی آنها را تشکیل می دهند. 

در حاشیه برنامه مرگ روز خمینی در کابل

همین الان یکی از دوستان کنارم نشسته و می گوید که 

"یک پسر دوازده ساله متعلم در مکتب آصف مایل در دشت برچی بر اثر برخورد گلوله بر بدنش، در شفاخانه چهارصد بستر وزیراکبرخان به سر می برد. وضعیت جسمانی اش کاملا وخیم است. 

این کودک که تازه از مکتب بیرون آمده بود و به سوی خانه می رفت با جمع کثیری از طرفداران خمینی و مخالفان برنامه سالگرد مرگ خمینی روبه رو شد که هر دو با هم در حال درگیری بودند. ناگهان از ناکجاآباد گلوله ای به سویش شلیک شد و نقش بر زمین گشت."

سوال اینجاست که آیا این کودک که نه فعال حقوق مدنی بود و نه فعال مذهبی در کشور، تاوان خون و زندگی خود را از شما فعالان مدنی بگیرد یا از فعالان مذهبی؟

فقط در یک کلام باید گفت که اگر او بمیرد، خانواده اش بر جامعه مدنی، مذهبی، سیاسی و همه ما دشنامی و نفرین بی پایان نثار خواهد کرد. آنها فردی از خانواده خود را از دست خواهند داد و تا پایان عمر نبود او را در میان خود حس خواهند کرد. 

توزیع کارت های الکترونیک آغاز شده است، اما در ارگ چه می گذرد؟

مانده ام این کرزی و دوروبری هایش چگونه این قدر زیبا، با برنامه ریزی و هماهنگی کاملا، در اکثر موارد بی نقص، فعالیت های ذهنی، مدنی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و رسانه ای ما را به دست می گیرد. پرسشی که سالها است پاسخ اش را نیافته ام، گر چه علم امروز می گوید هر عمل تکرارپذیر را می توان اندازه گیری کرد و پیشبینی نمود قدم بعدی چیست. اما گویا این امر درباره ی کرزی صدق نمی کند. 

دیده ام هر بار کرزی اراده می کند، کارش عملی می شود. او زیرکانه با چیدن مهره های اجتماعی، سیاسی، به راه انداختن حرکت های جمعی سازمان دهی شده و حسابی به اهدافش می رسد. از روزی می ترسم که او بدون پاسخگویی به آنچه در طول دوازده سال انجام داده، پس از انتخابات ریاست جمهوری فراموش شود و یا در کنار رئیس جمهور آینده بیباکانه به ریش همه بخندد. 

هزاره ها فعلا کاملا، بدون استثنا، در غم اعتصاب غذا مانده اند (این یعنی جامعه گوسفندی پوپر). در حالی که می بینیم دیگر اقوام نیز درگیر این مسأله ملی شده اند، ارگ ریاست جمهوری اخگر آتش خورده را باد می زند تا شعله اش فراگیرتر و طولانی تر شود. 

گام های حساب شده ی ارگ به قتل عام ساکنان کشورم می انجامد. 

همه چیز را افغانی کرده ایم

این اعتصاب غذا که حرکتی است مدنی در راستای رسیدن به خواست های قانوننی افراد نیز افغانی شده است. 

دیروز با چند تن از خارجیانی که عمرشان را در فعالیت های مدنی گذرانده اند و نامزد جایزه صلح نوبل هم بوده اند صحبت کردم. همگی شان می گفتند این اشتباه است که شما نمایندگان پارلمان را اجازه می دهید پیش تان بیایند و از شما حمایت کنند. آنها بخشی از سیاست هستند و سیاستمدارند. جامعه مدنی برای اصلاح حکومت و سیاست و رفتارهای سیاستمداران کوشش می کند. 

آنها همچنین افزودند که، اینکه دیگران می آیند و اعلام حمایت می کنند به این شکل نادرست است. این اعتصاب غذا است نه راهپیمایی که هر کس بخواهد به آن بپیوندد. در ضمن، این حرکت مدنی از پیش تعیین شده و با حضور افراد مشخص انجام می شود. یک ساعت کنار اعتصاب کنندگان حمایت نیست؛ این در بلندمدت باعث خواهد شد سوءاستفاده های فردی و منفعتی صورت بگیرد. 

به هر حال باید مواظب این حرکت های تازه ی مدنی در کشورمان باشیم. اگر کمی خطا کنیم حرکت های مدنی هم سیاست زده خواهند شد و به کارهای پروژه ای پول-محور مبدل خواهند گشت.

این در حالی است که در نخستین تجربه ی اعتصاب غذایی جمعی افغانستان نیز وکیلان آمدند، افراد صاحب نفوذ حضور به هم رسانیدند و حتی جناب آقای خلیلی، معاون دوم رئیس جمهور، آمد و از دسترخوان لقمه ی چربی برداشت و رفت. 

کمی دورتر از گام های بی خیال

کمی بزرگتر باید دید

فرای چشم های بسته

آن سوی ذهن من و تو و او

کمی بزرگتر باید دید

تا نیازی به ویتامین نباشد

تا کسی دیگر احساس نابینایی نکند

کمی دورتر از گام های بی خیال